Mądra mama – jak kształtować w dzieciach zdrowe podejście do słodyczy?

Mądra mama – jak kształtować w dzieciach zdrowe podejście do słodyczy?

słodycze w diecie najmłodszych

Pośród licznych dylematów, przed jakimi stają rodzice jest także kwestia słodyczy. Czy pozwolić swojemu maluchowi na jedzenie słodkich przekąsek? Tyle się przecież słyszy, że są one niezdrowe. A może jednak od czasu do czasu nie szkodzi? Ale co właściwie oznacza od czasu do czasu? I ile właściwie można?

Słodycze to nie nagroda

W żywieniu twojego dziecka nie powinna obowiązywać zasada, że słodycze są nagrodą np. za wykonanie obowiązku domowego, dobre oceny czy grzeczne zachowanie. Tak samo jest także w odwrotną stronę. Słodycze nie mogą być kartą przetargową ani formą szantażu za złe zachowanie lub niewykonane obowiązki.

Słodycze obecne w jadłospisie dziecka jako forma nagrody lub kary sprzyjają kształtowaniu nieprawidłowych nawyków żywieniowych. Zgodnie ze znanym przysłowiem „Zakazany owoc smakuje najlepiej”, dzieci, którym słodycze są zabierane lub dawane jako nagroda, będą same częściej i bez ograniczeń sięgać po ten produkt. Mogą także starać się wymusić na rodzicach tego typu produkty, gdy nie dostają ich zbyt często.

Natomiast w sytuacji, gdy słodycze są ograniczane, ale nie zabraniane, dzieci uczą się, że są to produkty dozwolone, ale w małych ilościach. Taka sytuacja daje dzieciom możliwość do umiejętnego rozpoznawania mechanizmów głodu i sytości. Pomaga zapobiec przejadaniu się słodyczami.

Miejsce słodyczy w diecie dziecka

Nie mniej ważny jest czas i pora podawania słodyczy. Należy pamiętać, że podstawę diety dziecka powinny stanowić zdrowe i właściwie zbilansowane posiłki, dostarczające cennych składników odżywczych takich jak:

  • pełnowartościowe białko;
  • zdrowe tłuszcze;
  • węglowodany złożone;
  • witaminy;
  • składniki mineralne;
  • woda;
  • i inne.

Słodycze, zwłaszcza te ze sklepowej półki, nie mogą być jedzone zamiast śniadania lub kolacji. Pamiętaj, słodycze to także słodkie pieczywo cukiernicze, czyli słodkie bułki, drożdżówki lub rogale z czekoladą.

Jeśli natomiast przygotowujesz słodycze w domu, to umiejętne ich skomponowanie pozwala na włączenie ich do diety podczas II śniadania lub podwieczorku. Takie domowe słodycze, aby stanowiły element zdrowej diety dziecka, powinny składać się z:

  • pełnoziarnistych produktów zbożowych np. razowej mąki, płatków owsianych i innych;
  • naturalnego nabiału np. mleka, jogurtów, twarogów lub kefiru;
  • świeżych (a w małym dodatku także suszonych) owoców;
  • orzechów lub nasion;
  • naturalnego kakao;
  • a także ograniczonej ilości substancji słodzących np. cukru, miodu, naturalnych słodzików np. ksylitolu.

Słodycze słodycze

Nie możemy także wrzucać wszystkich słodyczy do jednego worka! Te, które przygotujesz w domu, wspólnie z dzieckiem, na bazie świeżych owoców, orzechów, kakao czy nabiału, nie da się porównać z tymi dostępnymi w sklepie.

Przygotowując słodycze w domu, masz możliwość nie tylko kontroli składu, ale także i jakości wykorzystanych produktów. Zwróć uwagę na ilość wykorzystanego cukru, miodu i suszonych owoców. Tych naturalnych „dosładzaczy” zazwyczaj w domu używamy dużo mniej, niż znajduje się w to w słodyczach ze sklepowej półki.

Komponując domowe deserki, pamiętaj także o wykorzystaniu różnych, świeżych lub mrożonych owoców. Często mogą one nawet zastąpić cukier! Na przykład dojrzałe banany świetnie sprawdzą się w domowych babeczkach lub ciasteczkach!

W domowe desery wkomponuj także naturalne produkty mleczne np. jogurty lub twaróg. Podane ze słodkim, owocowym sosem (np. przygotowanym ze zmiksowanych mrożonych owoców z dodatkiem niewielkiej ilości cukru lub miodu) lub ich świeżymi odpowiednikami, znikną w mgnieniu oka!

Chcąc nadać smak czekoladowy np. domowym lodom lub ciasteczkom, skorzystaj z naturalnego kakao, które możesz posłodzić cukrem lub miodem.

Zobacz także: Domowa wata cukrowa – jak zrobić w domu?

Dlaczego warto przygotowywać słodycze w domu?

Większość słodkich przekąsek dostępnych na rynku jest źródłem ogromnej ilości różnych substancji nadających im słodki smak, a także wielu substancji dodatkowych takich jak: barwniki, wzmacniacze smaku czy konserwanty.

Wiemy także, że część z barwników wykorzystywanych do produkcji żywności np. słodzonych napojów gazowanych, a także produktów takich jak żelki, może zawierać w swoim składzie barwniki przyczyniające się do nadpobudliwości u dzieci.

Nie mniejsze znaczenie od cukru i substancji dodatkowych, mają także tłuszcze wykorzystywane w przemysłowo produkowanych słodyczach. Z uwagi na niską cenę, a także wysoką wydajność, często znajdziemy w nich częściowo utwardzone tłuszcze roślinne, które przyczyniają się do:

  • nasilenia rozwoju chorób układu krążenia np. choroby wieńcowej,
  • podnoszenia stanu zapalnego w organizmie,
  • zwiększenia ryzyka cukrzycy.

Choroby te kojarzą nam się przede wszystkim z osobami dorosłymi, a tymczasem w XXI wieku problem ten staje się coraz bardziej poważny także u dzieci. Jak wskazują eksperci, nadwaga i otyłość u dzieci w wieku przedszkolnym, a także w okresie dorastania, przyczynia się do nadmiernej masy ciała i pogorszenia stanu zdrowia.

Nadal pozostaje aktualny pogląd, że to, co jemy my sami, a także nasze pociechy, odgrywa istotną rolę w zachowaniu zdrowia. Ważne jest codzienne przestrzeganie zdrowej i prawidłowo zbilansowanej diety, a słodycze nie są zakazanym jej elementem. Wymagają jednak odpowiedniego i umiejętnego wkomponowania w jadłospis.

Jeśli podstawę diety stanowią zdrowe i prawidłowo zbilansowane posiłki, a domowe słodycze są jedynie jej uzupełnieniem, to dochodzi do prawidłowego rozwoju zarówno fizycznego, jak i umysłowego dzieci. Wykształcają się prawidłowe mechanizmy głodu i sytości. Pamiętaj także, że zdrowe, domowe słodycze to takie, które są przygotowane na bazie świeżych i suszonych owoców, orzechów, nasion i naturalnego kakao. Wtedy mogą stanowić doskonałe uzupełnienie diety.

Hipoglikemia: 5 objawów, że nasz organizm potrzebuje cukru

Hipoglikemia: 5 objawów, że nasz organizm potrzebuje cukru

Hipoglikemia - objawy zbyt niskiego poziomu cukru

Gdy temperatura za oknem rośnie, a my pocimy się znaczniej bardziej intensywnie, upały stanowią poważne ryzyko odwodnienia. Z tego powodu najuważniej obserwujemy stan nawodnienia naszego organizmu. Jak się jednak okazuje, nie tylko ten aspekt jest ważny! W tym szczególnym okresie nie mniejsze znaczenie ma monitorowanie także innych parametrów, takich jak choćby poziomu glikemii.

Upalna i letnia pogoda, a także wysoka temperatura sprawiają, że większą wagę przywiązujemy do częstego i regularnego spożywania płynów, zapominając jednak o tym, że w te dni niezwykle ważna jest także odpowiednia dieta! Często nawet przyznajemy, że gdy jest tak ciepło, to nie chce się nam jeść i zapominamy o zdrowych i regularnych posiłkach.

Jak odżywiać się podczas upałów?

Zasady zdrowego żywienia wskazują jasno. W ciągu dnia powinniśmy spożywać kilka posiłków dziennie, najlepiej co 3 – 4 godziny, zwłaszcza jeśli naszym celem jest utrzymanie szczupłej sylwetki. Gdy mamy mniejszy apetyt, zamiast pomijać posiłki, lepszym rozwiązaniem jest ich mniejsza objętość, aniżeli objadanie się dużymi porcjami np. 2 razy dziennie. Nie zapominajmy także, że produkty szczególnie cenione w naszej diecie, tzn. warzywa i owoce są także znaczącym źródłem wody! Z tego względu pamiętajmy, aby były one obecne w każdym naszym daniu.

Pomijanie posiłków może przyczynić się do obniżenia poziomu glukozy, czyli mówiąc potocznie cukru. Jest to stan, który nazywamy hipoglikemią. Wtedy w naszym organizmie dochodzi do gwałtownego spadku glukozy we krwi. Przyczynia się to do upośledzenia funkcjonowania i niekorzystnych zmian w naszym metabolizmie. Nasilony jest nie tylko rozkładu tłuszczu, ale także białek, w tym cennych białek mięśniowych.

Co to hipoglikemia?

Hipoglikemię rozpoznaje się przy obniżeniu stężenia glukozy we krwi poniżej 70 mg/dl. Taki stan uniemożliwia normalne funkcjonowanie i wymaga natychmiastowego wdrożenia leczenia. Postępowanie w tej sytuacji polega na możliwie najszybszej podaży porcji węglowodanów prostych (np. soku owocowego, posłodzonej herbaty, dojrzałego banana).

Zgodnie z zaleceniami Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego (2018), zalecona ilość glukozy, jaką należy spożyć to 15–20 g, co powoduje wzrost poziomu glikemii po 15 – 20 minutach. Dobrze sprawdzają się tu soki owocowe, dosładzane napoje czy specjalnie przygotowana pastylki z glukozą dostępne w sklepach dla diabetyków. W domu, chcąc szybko zareagować, możemy nawet wypić szklankę wody z rozpuszczonym cukrem.

Pragnąc uniknąć wystąpienia ponownego spadku poziomu glikemii, czyli hipoglikemii, należy spożyć węglowodany złożone, czyli np. kanapkę skomponowaną z pieczywa razowego z dodatkiem: masła lub margaryny, chudej wędliny, sałaty i pomidora.

Zobacz także: Dlaczego nie należy rezygnować z cukru?

Jakie symptomy związane z tym, że nasz organizm potrzebuje cukru, powinny nas zaniepokoić ?

Hipoglikemia - brak cukru we krwi

Zaburzenie koncentracji, trudności w skupieniu się

Podstawowym paliwem dla naszego mózgu jest glukoza. Odczuwanie senności, a także trudności w koncentracji mogą świadczyć o tym, że naszemu organizmowi brakuje energii! Gdy odczuwasz zmęczenie, zastanów się, kiedy po raz ostatni spożywałeś/spożywałaś posiłek? Czy przypadkiem nie minęło więcej niż 3 – 4 godziny? Intensywna praca, zarówno fizyczna ,jak i umysłowa, przyczynia się do zużycia surowców energetycznych.

Drżenie rąk, zwiększone pocenie się

Objawy takie jak drżenie rąk czy zwiększone pocenie się są konsekwencją wydzielania adrenaliny. Jest to hormon walki. Natura wyposażyła nas w niego po to, aby w czasach walki o przetrwanie, móc poradzić sobie w niesprzyjających okolicznościach. Działanie adrenaliny polega na tym, że rozkłada ona glikogen obecny w wątrobie i mięśniach, stanowiący nasz naturalny rezerwuar energii – cukru.

Dzięki takiemu działaniu tego hormonu, jeśli posiadamy zasoby glukozy w organizmie, są one uwalniana do krwiobiegu i trafiają do wszystkich komórek naszego ciała, gdzie mogą być efektywnie wykorzystywane. Wspominane objawy, takie jak pocenie się czy drżenie rąk, to inne efekty związane z działaniem adrenaliny. Pośród innych objawów możemy także zauważyć przyspieszone bicie serca lub poszerzone źrenice.

Spadek siły i wydolności

Spadek siły mięśniowej, poczucie osłabienia i drżenie rąk może być związane z wyczerpaniem się zapasów glikogenu mięśniowego. Tak jak wcześniej wspomniano, glikogen to nasz rezerwuar energii, czyli po prostu cukru – glukozy, która jest niezbędna do efektywnej pracy wszystkich mięśni. Brak tego surowca jest związany z osłabieniem ich wydolności i np. pogorszeniem wydajności. Ma to znaczenie nie tylko w kontekście pracy fizycznej np. dla sportowców, ale także, gdy rekreacyjnie uprawiamy aktywność fizyczną lub wypełniamy codzienne obowiązki domowe np. sprzątamy.

Zwiększona nerwowość, zły nastrój, przygnębienie

Na nasz nastrój wpływają hormony wydzielane w całym organizmie np. w centralnym układzie nerwowym czy przewodzie pokarmowym. Zły nastrój, zwiększona nerwowość lub przygnębienie to także sygnały świadczące o tym, że nasz organizm może być po prostu głodny. Dostrzegamy to na skutek hormonów głodu. Spożycie posiłku uwalnia hormony szczęścia np. serotoninę. Takie działanie hormonów w obrębie naszego organizmu skłania nas do spożycia posiłku, co zapewnia nam przetrwanie. Tak więc, gdy zdenerwujesz się bez powodu, zastanów się, kiedy ostatnio coś zjadłeś?

Zmęczenie, osłabienie i senność

Cukier to podstawowe paliwo nie tylko dla naszego mózgu, ale całego organizmu! Spożywane pożywienie jest w obrębie przewodu pokarmowego trawione i rozkładane na pojedyncze cząsteczki: aminokwasów (białko), glicerolu i kwasów tłuszczowych, a także glukozy (węglowodany). W prawidłowych warunkach aminokwasy są zużywane na odbudowanie komórek, tłuszcze budują nasz układ nerwowy i stanowią zapasowe źródło energii, a glukoza jest wykorzystywana wprost, od razu, przez pracujące układy i narządy.

Co więcej, nadmiar glukozy niewykorzystany na bieżące potrzeby organizmu, jest magazynowany pod postacią glikogenu, w mięśniach i wątrobie, który z kolei jest wykorzystywany, jak tylko zajdzie taka potrzeba np. w okresie między posiłkowym. Zaobserwowanie u siebie poczucia senności, osłabienia czy zmęczenia może świadczyć o tym, że właśnie naszemu organizmowi brakuje energii, czyli cukru do pracy!

Nadmiar obowiązków, a także towarzyszące nam upały, mogą przyczynić się do tego, że zapomnimy zadbać o swoją dietę i spożywane dania. Pamiętajmy, że zarówno latem, jak i zimą, jednym z podstawowych zdrowych nawyków, jest regularne spożywanie posiłków i niedopuszczenia do nadmiernego wzrostu, ale też spadku poziomu glukozy we krwi. Z tego względu uważnie obserwujmy swój organizm i reagujmy, gdy zajdzie taka potrzeba!

Zobacz także: Fakty i mity dotyczące cukru

 

Źródła

B. Dłużniewska. Ilość posiłków i ich omijanie. ABC Żywienia  /  Fakty i mity. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej 2017. Instytut Żywności i Żywienia.

Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę 2018 Stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego. Polskie Towarzystwo Diabetologiczne. Diabetologia Praktyczna 2018:4:1:34-36.

W. Traczyk i wsp. Fizjologia człowieka z elementami fizjologii stosowanej i klinicznej. PZWL 2015.

Owoce kandyzowane? Zrobisz je w domu!

Owoce kandyzowane? Zrobisz je w domu!

Owoce kandyzowaneCzym są owoce kandyzowane?

Owoce kandyzowane to zakonserwowana postać owoców. Uzyskuje się ją poprzez wielokrotne smażenie owoców w coraz bardziej słodkim syropie. Procesowi kandyzacji można poddać zarówno pokrojone cząstki owoców, jak i całe postacie, skórki, ale również części łodyg lub kwiaty.

Należy wyróżnić kilka rodzajów kandyzowanych owoców. Pierwszy to owoce, na których utworzyła się charakterystyczna matowa powłoka z drobnych kryształków cukru. Drugi to owoce kandyzowane o glazurowej powłoce z karmelu. Ostatni rodzaj to obsypane cukrem owoce karmelizowane, znane również jako „suche konfitury”.

Walory kandyzowanych smaków

Kandyzowane owoce mogą być ciekawą alternatywą dla suszonej wersji owoców, choć – co należy podkreślić – zdecydowanie słodszą. Podobnie, jak opcja suszona, kandyzowane owoce są bogate w witaminy i mikroelementy. Pamiętajmy też, że nie zawierają sztucznych dodatków i barwników.

Zastosowanie – do czego wykorzystać kandyzowane owoce?

Najszerszej publiczności kandyzowane owoce kojarzą się przede wszystkim z wypiekami. Wszak pomarańczowa skórka od zawsze stanowiła nieodłączny element oblanego lukrem pączka. Kandyzowane owoce to także podstawa świątecznego keksa, a kandyzowane wisienki wraz z ogonkami to idealna dekoracja tortów lub koktajli alkoholowych.

owoce kandyzowane czy zdrowe?

Nie zapomnijmy, że kandyzowane owoce to również ciekawa słodka przekąska, zdecydowanie zdrowsza niż cukierki lub galaretki. Można je także z powodzeniem dodać do musli lub innych deserów.

Kolorowe kandyzowane owoce zawinięte w papierki i ukryte metalowym pudełku mogą również stanowić ciekawą wersję ręcznie zrobionej bombonierki. Takie pudełko słodkości, to świetny pomysł na prezent dla łakomczuchów.

Przepisy na domowe owoce kandyzowane

Do przygotowania kandyzowanych owoców potrzebujemy jedynie samych owoców, cukru i wody. Same „wytwórstwo” słodkości jest dosyć proste, choć nieco czasochłonne.

Zobacz także: Sprytne codzienne wybory, które pozwolą Ci na więcej słodkich przyjemności

 

Tradycyjny przepis na kandyzowane owoce

Jak zrobić kandyzowane owoce? PrzepisSkładniki:

  • Owoce;
  • Cukier;
  • Woda.

UWAGA: stosunek owoców do cukru i wody powinien wynosić 1:1:1, np. 0,5 kg owoców, 0,5kg cukru, 0,5l wody.

Sposób przygotowania:

Wybrane owoce – świetnie sprawdzają się morele, brzoskwinie, gruszki, śliwki, wiśnie –  kroimy w kostkę lub plastry/paski, mniejsze, takie jak wiśnie pozostawiamy w całości. Ważne, żeby owoce były pozbawione pestek. Wiśnie drylujemy.

Przygotowanie syropu – 1/3 wody zagotowujemy z 1/3 cukru. Do powstałego syropu dodajemy owoce. Pozostawiamy owoce w syropie na 24 h.

Następnego dnia powtarzamy całą czynność. Do „nowego” syropu dodajemy odcedzone owoce oraz pozostały po nich syrop z dnia poprzedniego. Zalane cukrowym syropem owoce odstawiamy na kolejną dobę.

Trzeciego dnia analogicznie powtarzamy całą procedurę, wykorzystując 3 część cukru i wody. Ostatnim etapem jest odsączenie owoców z syropu cukrowego, wyłożenie ich na blaszce i wysuszenie w piekarniku. Owoce suszymy przez ok. 10 min w temperaturze 140 stopni. Przed suszeniem owoce można oprószyć cukrem.

 

Kandyzowane owoce – wersja dla zabieganych

kandyzowane owoce

Składniki:

  • 1 kg owoców;
  • 1,25 kg cukru;
  • 1 litr wody.

Sposób przygotowania:

W rondelku przygotowujemy syrop cukrowy – zagotowujemy wodę wraz z cukrem. W momencie zagotowania się syropu dodajemy pokrojone owoce.

Całość gotujemy na niewielkim ogniu, mieszając od czasu do czasu. Kończymy gotowanie w chwili, kiedy mieszanka nabierze brązowego koloru.

Następnie odsączamy owoce – układamy na pergaminie i suszymy. W trakcie suszenia owoce można oprószyć cukrem pudrem, który wchłonie nadmiar wilgoci.

 

Przechowywanie owoców kandyzowanych – porady

Jak przechowywać owoce kandyzowane?

Kandyzowane owoce na długi czas zachowają świeżość i wyjątkowy smak, jeśli będą przechowywane w suchym i szczelnym pojemniku. Najlepiej sprawdzają się metalowe puszki lub szklane słoje.

Jeśli chcemy cieszyć się smakiem kandyzowanych owoców zanurzonych w syropie, musimy pamiętać, że nadają się do spożycia jedynie przez kilka dni od przygotowania. Po tym czasie może pojawić się pleśń.

Pamiętajmy, żeby rozsądnie gospodarować żywnością, czyli nie dopuszczamy do marnowania jedzenia, dlatego najlepiej przygotowane kandyzowane owoce podzielić na porcje. Mniejszą część owoców możemy pozostawić w syropie, jeśli planujemy ich zużycie w ciągu kilku najbliższych dni. Pozostałą część przechowujemy w suchej wersji.

Zobacz także: Słodycze dla dzieci – ze sklepu czy domowe?

 

Dlaczego nie należy rezygnować z cukru?

Dlaczego nie należy rezygnować z cukru?

rezygnacja z cukru konsekwencje

Obecnie najczęściej spotykamy się z całkowitą eliminacją cukru ze swojej diety lub dążeniem do tego. Jednakże już od pierwszych chwil naszego życia, kiedy podstawowym i najważniejszym pokarmem jest mleko matki, wykazujemy naturalną preferencję do smaku słodkiego. Tymczasem w XXI wieku króluje kult szczupłej sylwetki, zdrowia i aktywności fizycznej. Wielu z nas zdaje się być fanatykami sportu i zdrowego odżywiania. Specjaliści –  dietetycy i lekarze, nie mają wątpliwości – to, co najzdrowsze w naszym życiu to umiar, który czasami trudno jest utrzymać.

Zdrowy styl życia, czyli odpowiednio zbilansowana dieta, indywidualnie dobrana aktywność fizyczna, a także czas na odpoczynek, to niewątpliwie czynniki zmniejszające ryzyko wielu chorób cywilizacyjnych takich jak: choroby układu krążenia, cukrzyca czy nowotwory. Jednakże, jak już wyżej wspomniano, podążając za zasadami zdrowego stylu życia, ważne jest także, aby znaleźć czas na drobne przyjemności, na przykład odrobinę słodyczy. Dlaczego warto?

Praca umysłowa i koncentracja

Być może praca umysłowa i codzienne uczenie się czegoś nowego kojarzy nam się wyłącznie ze szkołą. Jednakże, nawet jeśli nie zdajemy sobie z tego sprawy, to każdy z nas, niezależnie od rodzaju wykonywanej pracy, podejmuje duży wysiłek umysłowy każdego dnia! A podstawowym źródłem energii dla pracującego mózgu jest właśnie glukoza. W okresie głodzenia zastąpić ją mogą ciała ketonowe, jednak nie jest to proces fizjologiczny.

Jeśli towarzyszy nam nadmiar pracy, zarówno fizycznej, jak i umysłowej, to niedostateczna ilość niezbędnych składników odżywczych, może przyczynić do zaburzenia naszego funkcjonowania. Możemy zauważyć u siebie pogorszenie sprawności, osłabienie koncentracji, a także zmniejszenie umiejętności uczenia się i zapamiętywania.

Aktywność fizyczna i wydolność

Glukoza stanowi także podstawowe źródło energii dla pracujących mięśni. Pojedyncze cząsteczki tego związku są wbudowywane w glikogen, czyli rezerwuar energetyczny. Glikogen gromadzimy głównie w dwóch miejscach – w wątrobie, a także w mięśniach. Ten pochodzenia wątrobowego jest wykorzystywany na potrzeby całego organizmu, na przykład: służy do regulacji poziomu glukozy we krwi pomiędzy posiłkami, umożliwia efektywną pracę mózgu czy krwinek czerwonych.

ćwiczenia a cukier

Natomiast glikogen obecny w mięśniach jest wykorzystywany wyłącznie lokalnie, tylko do ich pracy. Większość z nas gromadzi w swoich mięśniach od 175 do 350g glukozy, jednakże intensywnie ćwiczący sportowcy są w stanie zwiększyć tę ilość nawet 5–krotnie!

Zgromadzenie dużych ilości glikogenu (glukozy) zapewnia energię do działania mięśni. Cukier ten jest szczególnie ważny na pierwszych etapach ćwiczeń, to znaczy podczas wysiłku fizycznego trwającego do 15 minut, gdzie ATP i glikogen mięśniowy (powstające dzięki glukozie) stanowią prawie jedyne źródło energii do pracy. Po tym czasie zwiększa się udział tłuszczów.

Zobacz także: Cukier i aktywność fizyczna

Jak pokazują badania, nawet samo przepłukanie ust płynem węglowodanowym podnosi wydolność zawodników podczas treningów i zawodów. Natomiast niedobór surowców energetycznych przyczynia się do pogorszenia osiąganych wyników i wydolności osób ćwiczących. Jak się okazuje, podaż odpowiednich węglowodanów jest szczególnie ważna przed wykonywaniem ćwiczeń. Jak wynika z badań, spożycie dawki węglowodanów prostych (glukozy i fruktozy) przed treningiem lub zawodami, a także w trakcie wysiłku fizycznego, trwającego powyżej 45 min, zwiększa wydolność zawodników i opóźnia występnie zmęczenia. Pamiętajmy jednak, że jeśli celem naszych ćwiczeń jest redukcja masy ciała, powinniśmy unikać przekąsek dostarczających nam energii podczas treningu.

Zgodnie z zaleceniami Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego osoby aktywne fizycznie, w celu podniesienia wydolności i sprawności, powinny przestrzegać diety o wyższej podaży węglowodanów.

Motywacja do przestrzegania diety

Podejmując decyzję o wdrożeniu zdrowego stylu życia, czasami rzucamy się na głęboką wodę. Odcinamy wszystkie dietetyczne grzeszki, zaczynamy codziennie ćwiczyć i rezygnujemy z ulubionej żywności. Niestety podjęcie tak radykalnych zmian często kończy się szybką rezygnacją z diety, gdzie wpadamy w wir niezdrowych przekąsek, dań fast-food, a słodycze pochłaniamy w ogromnych ilościach. Tymczasem podchodząc racjonalnie do nowego stylu życia, wprowadzając zmiany stopniowo i pozwalając sobie od czasu do czasu na drobne odstępstwa od diety, jesteśmy w stanie dłużej utrzymać się w swoich postanowieniach.

Drobne odstępstwa od rygorystycznego jadłospisu wbrew pozorom mogą nam także pomoc przetrwać na diecie. Zwłaszcza jeśli naszym celem jest stopniowa i trwała redukcja masy ciała. Wdrażanie zmian stopniowo, danie sobie czasu na ich akceptację i zaadoptowanie na stałe, pozwala na utrwalenie nowych nawyków. To właśnie takie postępowanie pozwala zachować zdrowe zwyczaje, osiągnąć trwały spadek masy ciała, a także zdrowie.

Zobacz także: Fakty i mity dotyczące cukru

Łatwo przedobrzyć 

Eliminując całkowicie cukier ze swojej diety, naturalne jest to, że poszukujemy jego zamienników. I dopóki sięgamy po świeże owoce czy gorzką czekoladę, nie stanowi to problemu. Jednak często te produkty nie są w stanie zaspokoić naszych potrzeb. Sięgamy wtedy po przekąski i słodycze z dopiskiem „fit” lub „0 kalorii”, które niestety nie zawsze ciszą się dobrym składem. Takie produkty mogą zawierać dużo więcej dodatków do żywności, takich jak substancje słodzące, barwniki, aromaty czy zagęszczacze. Z tego względu, chcąc wybrać naprawdę dobry produkt, czytajmy etykiety produktów spożywczych i wybierajmy te z możliwie najprostszym składem.

Produkty o długiej liście składników wcale nie muszą być lepszą alternatywą. Jeśli skrywają w sobie: barwniki, konserwanty, zagęszczace, substancje smakowo – zapachowe lub sztuczne słodziki powinniśmy odłożyć je na półkę. W takich produktach możemy także znaleźć syropy np. glukozo – fruktozowe, obwiniane za epidemię otyłości XXI wieku.

Aspekt „przedobrzania” jest także związany z ortoreksją, czyli zaburzeniem odżywiania, w którym obserwujemy patologiczną obsesję na punkcie spożywania wyłącznie zdrowej żywności. Wstępnie są to zachowania służące zdrowiu, jednakże granica pomiędzy zdrowym odżywianiem a obsesją w tym zakresie jest niemal niewidoczna5.

Ortorektyk, początkowo eliminując ze swojej diety wyłącznie nielubiane lub nietolerowane produkty, z czasem zaczyna rezygnować z większości spożywanej żywności. Osoby takie cechuje kupowanie żywności wyłącznie w sklepach ze zdrową żywnością lub w sklepach ekologicznych. W skrajnych przypadkach, gdzie eliminowane są liczne pokarmy, niemożliwe jest prawidłowe zbilansowanie diety. Zaczyna dochodzić do powstawania niedoborów żywieniowych i niezdrowego spadku masy ciała.

W związku z tym warte podkreślenia jest to, że na świecie oprócz otyłości i nadwagi, rośnie także częstość występowania anoreksji, bulimii czy ortoreksji. Jest to częściowo związane z lepszą diagnostyką, większą troską o własne zdrowie, a także większą samoświadomością. Jednakże promowanie osób nadmiernie szczupłych, nadaktywnych, przestrzegających zbyt restrykcyjnych diet, może przyczynić się do zaburzenia prawidłowego funkcjonowania. Pamiętajmy, że tylko i wyłącznie nadmiar energii dostarczany pod postacią cukru, przyczynia się do tego, że jest on przekształcany oraz odkładany pod postacią tkanki tłuszczowej. Drobne odstępstwa od diety nie oznaczają przekreślenia postawionych sobie celów.

Zobacz także: Sprytne codzienne wybory, które pozwolą Ci na więcej słodkich przyjemności

 

 

  1. World Health Organization. Diet, nutrition and the prevention of chronic diseases. Report of the joint WHO/FAO expert consultation. WHO Technical Report Series, No. 916. Data dostępu 25.05.2019. https://www.who.int/dietphysicalactivity/publications/trs916/summary/en/
  2. J. Gawęcki i wsp. Żywienie Człowieka. Podstawy Nauki o Żywieniu. Część I. PWN 2010.
  3. A. Bean. Żywienie w sporcie. Kompletny przewodnik. Wydawnictwo Zysk i S – ka 2014.
  4. Biernacka K., Hoffman M. i Piotrowska A. Zagrożenia zdrowotne związane ze stosowaniem syropu wysokofruktozowego w produkcji żywności. Postępy Techniki Przetwórstwa Spożywczego 2016; 2: 89-96.
  5. E. Rzońca, A. Bień, G. Iwanowicz-Palus. Zaburzenia odżywiania – problem wciąż aktualny. Journal of Education, Health and Sport. 2016;6(12):267-273.

Słodycze dla dzieci – ze sklepu czy domowe?

Słodycze dla dzieci – ze sklepu czy domowe?

dlaczego dzieci lubią słodycze

Lizaki, cukierki, żelki, draże, mleczko w tubce, pianki, batoniki, czekolada… Od wyboru do koloru, oferta słodyczy jest przebogata. Co powoduje, że najmłodsi tak chętnie wyciągają rękę po słodkie małe co nieco? Smak? Kolorowe opakowanie? Czy może magnetyzm kryje się zupełnie gdzie indziej? Czy lepiej kupić, czy przygotować samemu słodycze dla najmłodszych?

Dlaczego dzieci tak bardzo lubią słodycze?

Na początku wyjaśnijmy jednak, skąd bierze się takie zamiłowanie do słodkiego smaku. Słodki jest smakiem pierwotnym, pierwszym, jaki mamy okazję poznać jeszcze przed narodzinami. Słodki smak mają wody płodowe oraz mleko matki, dlatego też, niejako z automatu, smak ten utożsamiany jest z przyjemnością. Często słodka przekąska stosowana jest jako nagroda za dobre zachowanie, pomyślne wykonanie zadania lub podarunek od gości. Słodycze stanowią również jeden z najpopularniejszych elementów składowych prezentów świątecznych. Powoduje to, że łakocie naturalnie windowane są w górę na drabinie pożądanych produktów spożywczych.

Słodkie bajki, słodki przekaz

Co więcej, magia słodkości kryje się także w bajkach. Od zawsze słodycze stanowiły również nieodzowny element bajek i filmów adresowanych do dzieci. Począwszy od znanej wszystkim baśni o Jasiu i Małgosi, którzy szukali schronienia  w chatce o dachu z ciastek i oknami z cukru. Następnie uwielbianego przez pokolenia Pana Kleksa i jego czarodziejskiej kuchni, pełnej fantazyjnych słodkości.

Podobnie w nieco nowszych przekazach, jak Charlie i fabryka czekolady, gdzie grupa dzieci odbywa magiczną podróż do tytułowej fabryki czekolady. Są też słynne kucyki z bajki My Little Pony, które odżywiają się przede wszystkim lizakami, cukierkami, babeczkami. Z kolei ulubionym daniem całej rodzinki Świnki Peppy jest tort czekoladowy. Nie zapominajmy również  o najsłynniejszym piernikowym ludziku, czyli Ciastku z kultowego Shreka. A to tylko jedynie wybrane przykłady wykorzystywania słodkiego motywu w utworach dla dzieci.

Warto zaznaczyć, że z bajkowymi łakociami wiążą się pozytywne konotacje – magicznej podróży, dziecięcej beztroski, specjalnych mocy i zabawy. Nie bez przyczyny zatem słodycze stają się synonimem wymarzonego posiłku. Dodatkowo producenci słodyczy chętnie korzystają z bajkowych motywów i często umieszczają podobizny znanych bohaterów na opakowaniach swoich produktów, co jeszcze bardziej przyciąga najmłodszych.

Czym kusi półka sklepowa?

Słodycze dla dzieci nie tylko wabią kolorowymi opakowaniami, ale również atrakcyjną postacią i kształtem. Producenci prześcigają się w wytwarzaniu czekoladek, pianek czy żelków, które nie tylko mają być imitacją bohaterów bajek, ale także formą i doborem kolorów mają przypominać np. ludzkie oko lub mózg. Dla dorosłych tego typu przekąska może wydawać się mało atrakcyjna, dla dzieci wręcz odwrotnie. Wśród wywrotowych słodyczy znajdują się również „strzelające” na języku cukierki, barwiące np. na niebiesko język gumy czy magiczne fasolki.

Słodycze dla dzieci – łakocie wzbogacone wartościami odżywczymi

Tzw. słodycze dla dzieci często różnią się od pozostałych słodkości zawartością substancji odżywczych.. Wytwórcy niektórych łakoci informują, że swoje czekoladki lub deserki wzbogacili porcją wapnia, magnezu lub witamin. Dostępne są również tzw. cukierki funkcjonalne, czyli zawierające dodatkowe składniki, wspomniany już wyżej magnez, witaminy, wapń, ekstrakt z ziół.  Z kolei dla dzieci mających problem z tolerancją glutenu, producenci przygotowali cukierki nie tylko pozbawione problemowego składnika, ale również sztucznych barwników, aromatów oraz tłuszczów trans. Dodatkowo popularne wśród dzieci kolorowe galaretki oferowane są także w opcji wegańskiej, gdzie zamiast żelatyny pochodzenia zwierzęcego wykorzystano pektynę. Ten wybór z pewnością przypadnie do gustu rodzicom będącym zwolennikami kuchni roślinnej.

Zobacz także: ABC cukrów – przewodnik po rodzajach cukru

Fantazyjne łakocie prosto z manufaktury

Jednak łakocie z półki sklepowej to nie jedyna propozycja dla dzieci. W ostatnim czasie dość zawrotną karierę zrobiły tzw. manufaktury słodyczy – pracownie zajmujące się ręcznym wyrobem łakoci – lizaków, cukierków czy waty cukrowej. W tego typu wytwórniach najczęściej organizowane są pokazy i warsztaty produkcji słodyczy. Dzieci nie tylko mogą dowiedzieć się, jak powstają cukierki, ale same również sprawdzić się w roli cukiernika.

półka ze słodyczami

Jak zrobić domowe słodycze dla dzieci?

Jak sprawić, by dzieciństwo miało rzeczywiście słodki smak? Czekolada, lody, ptasie mleczko, batoniki, trufle wszystko to można zrobić w domowym zaciszu, przekonują autorzy licznych blogów kulinarnych. Wytwarzanie słodkości wcale nie musi oznaczać pieczenia wykwintnych tortów. Wszystkie wymienione desery można przygotować samemu i często okazuje się, że domowa produkcja nie wymaga specjalnych umiejętności, a efekt potrafi być zaskakujący. Co więcej, przygotowanie łakoci wspólnie z dzieckiem zapewne będzie stanowiło dla niego dodatkowy element atrakcji i z pewnością podniesie walory smakowe słodkości.

Innym argumentem przeważającym za wyrobem homemade jest kontrola składu wytwarzanych łakoci. Przygotowując słodycze w domu, samemu decydujesz, co i w jakich ilościach dodasz. Z pewnością można uniknąć niezdrowych składników, które są dosyć powszechne w masowej produkcji, czyli utwardzony olej palmowy, sztuczne barwniki i konserwanty. Oprócz wykluczania zbędnych składników można też dodać te najbardziej odżywcze: orzechy, płatki owsiane, jaglane, rodzynki, daktyle, wiórki kokosowe.

Zatem wybrać słodycze ze sklepu czy postawić na domowy wyrób? Ostateczna decyzja pozostaje w gestii rodzica. Jednak wydaje się, że opcja domowych słodyczy może być nie tylko ciekawą alternatywą dla najmłodszych, ale również nieco zdrowszą.

Zobacz także: Sprytne codzienne wybory, które pozwolą na więcej słodkich przyjemności.

 

Sprytne codzienne wybory, które pozwolą Ci na więcej słodkich przyjemności

Sprytne codzienne wybory, które pozwolą Ci na więcej słodkich przyjemności

sprytne codzienne wybory cukierZdecydowana większość z nas uwielbia słodki smak. Czasami naprawdę trudno obejść się bez słodyczy. Co gorsza, ochota na coś słodkiego zazwyczaj dopada nas w najbardziej nieodpowiednich momentach, czyli w sytuacjach, kiedy staramy się ograniczać spożycie łakoci. Czy zatem istnieją sposoby, które pozwolą na odrobinę słodkiej przyjemności?

A oto i odpowiedź – istnieją. Poniżej przedstawiamy parę wskazówek, które umożliwią nam delektowanie się słodkościami bez ogromnych wyrzutów sumienia.

Słodkie tajemnice w kilku krokach

# przygotuj własnoręcznie słodkości w domu – dzięki temu w pełni będziesz kontrolował skład i proces tworzenia łakoci. Domowe słodycze są doskonałą alternatywą dla słodyczy z półki sklepowej. Ponadto potrafią być prawdziwą fantazją smaków i zawładnąć kubkami smakowymi nie jednego łakomczucha.

# wybierz czekoladę – królowa słodyczy, nie tylko stoi u podstaw słodkich przyjemności, ale jest również bogata w składniki odżywcze. Czekolada, przede wszystkim ta gorzka, to źródło magnezu, żelaza, potasu i wapnia. Oprócz niezaprzeczalnych walorów smakowych pozytywnie wpływa na układ nerwowy – zawarty w niej magnez umożliwia lepsze zapamiętywanie i kojarzenie. Korzystnie oddziałuje także na układ naczyniowo-sercowy – spożywanie czekolady chroni przed zakrzepami, zapobiega odkładaniu się cholesterolu oraz zawałowi serca. I na deser – przyspiesza produkcję serotoniny, czyli hormonu szczęścia.

# jak słodkie, to najlepiej w domu – kupuj najlepsze jakościowo słodkości i w małych ilościach. Naturalny sposób kontrolowania spożywanych słodyczy. Wprowadzenie tej zasady powoduje, że z jednej strony mamy możliwość delektowania się wyselekcjonowanymi smakołykami, a z drugiej sami zarządzamy dostępem do wspomnianych dóbr. Co więcej, istnieje prosta zasada, w momencie skonsumowania naszych domowych zapasów, nie mamy możliwości zamówienia kolejnej porcji, zatem unikamy zbędnego przejedzenia się.

# podziel się pysznym deserem i mądrze wybieraj słodycze – czyli ciesz się słodkim smakiem, bez zbędnych obciążeń. Kiedy zdarzy nam się konsumowanie słodkości w kawiarni, zamiast dużej porcji tortu bezowego i kawy z lodami i bitą śmietaną, zamów małe ciastko czekoladowe z frappe. Spożycie deseru na spółkę z przyjacielem to również świetny pomysł na ograniczenie porcji i jednoczesne zacieśnienie więzów przyjacielskich. Pamiętaj, małe porcje nie tylko nie zrujnują diety, ale pozwolą zaspokoić potrzebę zjedzenia słodkiego smakołyka.

# zachowaj umiar – balans w diecie to podstawa. Największym grzechem jest nie samo spożywanie cukru, ale przejadanie się oraz brak aktywności fizycznej. Zadbaj o to, aby w diecie pojawiły się warzywa, owoce, nieprzetworzone produkty zbożowe i ryby.

Słodkości, na które możesz sobie pozwolić

A oto garść pomysłów na słodkie małe co nieco, które z powodzeniem jesteś w stanie przyrządzić sam w domowej kuchni.

Deser owocowy z waniliowym sosem

deser owocowy

  • Dowolna kombinacja owoców np. truskawki/ poziomki/ morele/ borówki
  • Jogurt grecki
  • Laska wanilii
  • Cukier
  • Chipsy kokosowe
  • Listki mięty

Owoce pokrój na cząstki, przełóż do miseczki. Jogurt grecki wymieszaj z cukrem i wydrążonym miąższem z laski wanilii. Owoce zalej sosem, posyp uprażonymi chipsami kokosowymi i udekoruj świeżą miętą.

Domowa galaretka z owocami

domowa galaretka

  • 50g czerwonych porzeczek
  • 50g malin
  • 50g jagód
  • 50g jeżyn
  • 1,5 łyżeczki żelatyny
  • 2 łyżeczki cukru
  • sok z cytryny/limonki

Owoce dokładnie umyj, połowę porcji przełóż do rondelka, dodaj odrobinę wody, łyżeczkę cukru i zagotuj. Drugą porcję owoców przełóż do miseczki. Połowę szklanki wody połącz z 1 łyżeczką cukru, zagotuj. Następnie do słodkiej wody dodaj sok z cytryny/limonki i żelatynę. Wymieszaj do rozpuszczenia żelatyny, dodaj do rozgotowanych owoców i jeszcze raz dokładnie wymieszaj. Odstaw do ostudzenia, gdy galaretka zacznie zastygać, zalej nią owoce pozostawione w miseczce. Wstaw na kilka godzin do lodówki. Galaretka najlepiej smakuje na zimno, dodatkowo polana sokiem z ulubionych owoców.

Lekki biszkopt z kremem czekoladowym

Lekki biszkopt przepis

Ciasto:

  • 3 jajka
  • ½ szklanki cukru
  • 1/2 szklanki mąki
  • ½ łyżeczki proszku do pieczenia
  • szczypta soli

 

Krem:

  • pół tabliczki gorzkiej czekolady
  • serek naturalny
  • cukier do smaku

Białka oddzielić od żółtek, ubić na sztywną pianę, w trakcie dodając szczyptę soli. Dodać cukier, dalej miksować, następnie żółtka. Do masy jajecznej stopniowo dodawać przesianą mąkę z proszkiem do pieczenia i delikatnie wymieszać do uzyskania gładkiej masy. Przygotowane ciasto wylać na blachę wyłożoną papierem do pieczenia i piec w piekarniku nagrzanym do 180 st. C przez ok. 30-40 min.

Czekoladę rozpuścić w rondelku, nieco przestudzić i połączyć ze zmiksowanym serkiem i cukrem. Wystygnięty biszkopt przełożyć czekoladowym kremem i posypać płatkami migdałowymi.

Zobacz także: 10 pomysłów na zdrowe słodycze

 

Fakty i mity dotyczące cukru

Fakty i mity dotyczące cukru

Cukier budzi bardzo dużo emocji, a na jego temat powstało wiele stereotypów. Powoduje próchnicę i nadwagę, a nawet zabija – to tylko niektóre z powszechnie wygłaszanych opinii. Jak jest jednak naprawdę? Jaki wpływ na nasze zdrowie ma cukier spożywany w umiarkowaniu, a jaki w nadmiarze?

Chcąc poznać odpowiedzi na te nurtujące pytania, postanowiliśmy pochylić się nad najważniejszymi zagadnieniami dotyczącymi cukru, by pokazać, że problem jest bardziej złożony, niż wydaje się to nam na pierwszy rzut oka.

Cukier powoduje próchnicę

Na stan naszych zębów wpływa wiele różnych czynników. Być może nie zdajemy sobie sprawy, ale nawet predyspozycje genetyczne mają znaczenie w rozwoju próchnicy. Wśród czynników nasilających przebieg tego procesu wymienia się niskie pH w jamie ustnej. Picie słodkich napojów czy soków, z uwagi na łatwo dostępne cukry, znacznie obniża pH i przyczynia się do demineralizacji szkodliwa, jednakże odpowiednia higiena każdego dnia, a także po posiłku, skutecznie przywraca równowagę jamy ustnej.

Wśród innych produktów, które także szkodzą naszym zębom znajdziemy również chipsy, chrupki kukurydzane, suszone owoce, a nawet owoce cytrusowe z cytryną na czele, które ze względu na kwaśne pH lub lepką konsystencję przyklejają się do powierzchni zębów i przy udziale bakterii, fermentują. Z tego powodu za główny powód próchnicy należy uznać nieodpowiednią dietę (nadmiar cukrów w pożywieniu) w połączeniu ze złą higieną jamy ustnej.

Cukier powoduje próchnicę

Cukier uzależnia

Spożywanie posiłku jest biologicznie zakodowanym sposobem na przetrwanie. Jak wiemy, jedzenie jest nam niezbędne do funkcjonowania. Z tego powodu natura wykształciła szereg mechanizmów, które od stuleci miały wykształcić u ludzi mechanizm walki o pożywienie. Wszystkie przyjmowane produkty, niezależnie czy składają się z białek, tłuszczów czy węglowodanów, będą pobudzały odpowiednie mechanizmy zachęcające nas do konsumpcji. A im pożywienie lepiej wygląda i wydaje się dla nas bardziej apetyczne np. słodycze, ale też żywność typu fast – food, tym efektywniej dane ośrodki w mózgu będą pobudzane.

Cukier, jako najłatwiej trawiony składnik odżywczy, pobudza układ nagrody najszybciej. Jednakże, na wspominany układ działa także alkohol czy zachowania seksualne. Prawda jest taka, że uzależnić możemy się od wszystkiego, co sprawia nam przyjemność (alkohol, tytoń, jedzenie itd.), dlatego do tego grona możemy również zaliczyć słodkie przekąski. Jednak, kluczem do sukcesu jest takie skomponowanie swojej diety, aby z jednej strony dostarczyć sobie wartościowych posiłków np. pełnowartościowe śniadanie, a z drugiej strony pamiętać, że w zdrowej diecie jest miejsce na drobne przyjemności np. kawałek czekolady lub garść winogron.

Cukier uzależnia

Cukier wywołuje nadwagę

Do nadmiernej masy ciała (otyłości, nadwagi) przyczynia się nadmiar spożytej energii. Niezależnie od tego czy będzie ona przejęta pod postacią niezdrowych fast foodów czy pełnowartościowych posiłków, nadmiar spożytej energii, jeśli nie zostanie wykorzystany na bieżące potrzeby organizmu, zostanie zużyty na budowę tkanki tłuszczowej, która jest naszym rezerwuarem energii.

Chcąc uniknąć gromadzenia energii pod postacią tkanki tłuszczowej, należy pamiętać o dostosowaniu swojej diety do aktualnego zapotrzebowania energii, które zależy na przykład od tego jak aktywni jesteśmy w ciągu dnia.

Cukier wywołuje nadwagę

Cukier zabija

W przypadku cukru, szkodliwa jest nie sama jego obecność, ale jej nadmiar. Niewątpliwie zbyt duża ilość cukrów w diecie przyczynia się do wystąpienia nadwagi, która prowadzi do otyłości i może stanowić przyczynę rozwoju cukrzycy. Nadmierna masa ciała, wynikająca z przejadania się, także pogarsza funkcjonowanie osób cierpiących na inne choroby przewlekłe takie jak choroby zwyrodnieniowe stawów czy choroby układu krążenia.

Cukier zabija

Jednakże pamiętajmy, że za nasze zdrowie odpowiada nie pojedynczy składnik żywności, a cały styl życia, czyli wysypianie się, aktywność fizyczna i dieta w ogóle. Nie musimy wpędzać się w poczucie winy za każdym razem, kiedy sięgamy po słodką przekąskę, o ile pamiętamy, że podstawę diety stanowią prawidłowo skomponowane i pełnowartościowe posiłki.

Jedzenie cukru powoduje cukrzycę

Cukrzyca w zależności od rodzaju, może być spowodowana różnymi przyczynami. Wbrew pozorom cukier w nazwie tej choroby, nie powinien sugerować, że to on odpowiada za wystąpienie tej choroby. Cukrzyca typu II jest konsekwencją prowadzonego przez nas stylu życia (brak ruchu, nieregularne posiłki, podjadanie i spożywanie posiłków o niskiej wartości odżywczej). Pamiętajmy, że przyczyną zwiększającą ryzyko zachorowania na cukrzycę typu drugiego jest nadwaga – aż 90% cierpiących na nią ma nadwagę lub jest otyła!

Na cukrzycę trzeba sobie zapracować – pomimo zwodniczej nazwy, głównym winowajca jest nadmiar tkanki tłuszczowej. Osoby, które mają wśród najbliższych cukrzyków, powinny przestrzegać zdrowej diety oraz prowadzić aktywny tryb życia, bogaty w ćwiczenia fizyczne. Oczywiście, przestrzeganie diety bogatej w cukier nie jest właściwe dla diabetyków ani dla ludzi zdrowych, ale słodycze nie są zakazane. To całkowite, prawidłowe zbilansowanie diety, a także aktywny tryb życia i wysypianie się sprzyja wyrównaniu zaburzeń tolerancji glukozy.

Wpływ cukru na IG

Indeks glikemiczny (IG) to jeden z kluczowych wskaźników, na który zwracają uwagę osoby cierpiące na cukrzycę. Mówi on o tym, jak wzrasta poziom glukozy we krwi po spożyciu danego posiłku. Im niższa wartość IG, tym lepiej, gdyż nie dochodzi wtedy do gwałtownych zmian takich jak hipoglikemia (zbyt niski poziom glukozy we krwi) i hiperglikemia (zbyt wysoki poziom glukozy we krwi).

Wpływ cukru na IG

Na poziom indeksu glikemicznego w największym stopniu wpływa zawartość węglowodanów. Jeśli jest ich dużo i występują one pod postacią łatwo dostępnych cukrów, to indeks glikemiczny jest wysoki. Jednakże na jego wysokość wpływa także czas i sposób przygotowania dania. Im dłużej np. gotowany (np. makaron) lub rozdrobniony (np. mus owocowy) produkt spożywczy, tym wyższym poziom indeksu glikemicznego. Jako przykład możemy tutaj podać zawierającą naturalny cukier marchewkę. Surowa ma indeks glikemiczny na poziomie 30, ale już gotowana w niedzielnym rosole przez cztery godziny traci wiele cennych składników odżywczych i IG wzrasta ponad dwukrotnie – do 80.

ABC cukrów – przewodnik po rodzajach cukrów

ABC cukrów – przewodnik po rodzajach cukrów

Rodzaje cukru

Intensywny rozwój przemysłu i chęć sprostania potrzebom coraz bardziej wymagających klientów doprowadziła do tego, że obecnie na rynku mamy do czynienia z wieloma rodzajami cukru. Ich nazwy, a także informacje dostępne na portalach lifestylowych mogą być jednak mylące. Mając tak wielki wybór, nie trudno się zgubić. Poniżej przewodnik po rodzajach cukru:

Cukier biały

A dokładniej mówiąc – cukier spożywczy lub buraczany, bo produkuję się go z buraków cukrowych. Jest to najpowszechniej spożywany rodzaj cukru. Cechuje go śnieżnobiała barwa i sypkość. Może być powszechnie wykorzystywany w kuchni: od dań wytrwanych, gdzie chcemy „podbić smak”, po ciasta i desery, gdzie nadaje słodkie i przyjemne nuty.

Cukier puder

Jest to także biały cukier, ale poddany procesom rozdrabniania kryształków. W żywności jest wykorzystywany, nie tylko dzięki swoim walorom smakowym, ale także estetycznym, bowiem nie tylko nadaje słodki smak, ale może także służyć do przyozdabiania np. babki wielkanocnej.

Cukier trzcinowy (cukier brązowy)

Jest to cukier produkowany z trzciny cukrowej. Jego barwa może wahać się od złotawej do ciemnobrązowej. Cukier trzcinowy jest produktem nierafinowanym (czyli nieoczyszczanym) i z tego powodu mylnie uważanym za bardziej zasobny w składniki odżywcze. Jednakże jak pokazują tabele wartości odżywczej różnica w zawartości składników mineralnych i witamin pomiędzy cukrem białym i brązowym jest znikoma.

Cukier trzcinowy (cukier brązowy)

Cukier muscovado

Jest to rodzaj cukru trzcinowego o silnym smaku melasy. Nazywamy go również „cukrem z Barbadosu”. Charakteryzuje się on ciemnobrązowym zabarwieniem. Jest także nieco bardziej lepki i grubszy, niż pozostałe brązowe cukry.

Cukier waniliowy i cukier wanilinowy

Cukier waniliowy powstaje ze zmieszania cukru buraczanego (cukru spożywczego) z laską wanilii lub ekstraktami wanilii. Cechuje go bogaty, silnie waniliowy aromat, który wykorzystuje się do przygotowywania różnych deserów. Cukier waniliowy możemy przyrządzić samodzielnie w domu, mieszając cukier buraczany z (mielonymi) laskami wanilii i pozostawiając go tak na kilka tygodni.

Cukier wanilinowy to tańszy zamiennik cukru waniliowego.  Jest stosowany jako przyprawa do słodkich wypieków, spożywanych np. podczas celebracji świąt wielkanocnych. Uzyskuje się go na drodze mieszania cukru białego z etylowaniliną lub waniliną. Syntetyczne dodatki zapachowe są uzyskiwane najczęściej z miazgi drzewa.

Cukier kokosowy

Czy ta nowinka na rynku stanowi lepszą alternatywę dla tradycyjnego cukru? Cukier kokosowy pozyskuje się z kwiatostanów palmy kokosowej. Ma lekki kokosowo – karmelowy posmak i możemy go spotkać także pod egzotycznie brzmiącą nazwą – gula java.

Niestety, dla wielu z nas produkty na bazie kokosa, mogą mylnie kojarzyć się z czymś zdrowszym. Podobnie może być w przypadku cukru kokosowego, który, co prawda cechuje się nieco niższą kalorycznością (o 24 kcal/100g mniej) niż tradycyjny cukier, to w praktyce ta różnica jest niezauważalna. Przykładowo łyżeczka cukru buraczanego dostarcza nam 20 kcal, a cukru kokosowego 15 kcal.

Także zdaniem Amerykańskiego Stowarzyszenia Diabetologicznego cukier kokosowy, cukier buraczany i trzcinowy mają podobny poziom słodkości, a także wartość odżywczą (dostarczają tyle samo kalorii).

Wartość odżywcza cukrów

Bez względu na rodzaj cukru i jego pochodzenie, cechują się one podobną wartością odżywczą. Przeciętnie dostarczają nam 400 kcal na 100g, co w przeliczeniu na jedną łyżeczkę od herbaty wynosi 20 kcal. Cukry spożywcze są przede wszystkim źródłem węglowodanów i zawierają bardzo niewielkie ilości białka, witamin, składników mineralnych (wymienić) a także tłuszczów.

Wybór odpowiedniego cukru zależy od jego przeznaczenia, a także naszych indywidualnych preferencji. Chcąc nadać naszym wypiekom waniliowego aromatu, niewątpliwe najlepszym wyborem będzie cukier waniliowy lub wanilinowy. Natomiast do fantazyjnych dekoracji świetnie sprawdzi się cukier puder. Jednakże najbardziej uniwersalnym rozwiązaniem pozostaje cukier biały (buraczany), który ze względu na swoją barwę, a także neutralny zapach, może być wykorzystywany zarówno do dań wytrawnych, jak i na słodko. Pamiętajmy także, że różne cukry możemy ze sobą mieszać, jednakże, jak zawsze, należy kierować się zasadą umiaru.

Słodka równowaga: dzienne zapotrzebowanie na cukry – ile dla kogo?

Słodka równowaga: dzienne zapotrzebowanie na cukry – ile dla kogo?

Dzienne zapotrzebowanie na cukry

Z uwagi na wzrost zainteresowania zdrowiem i właściwym odżywianiem się, cukry mogą kojarzyć się nam dwojako. Z jednej strony wiemy, że ich nadmiar w diecie jest niepożądany, jednak z drugiej strony, niewielkie ich ilości obecne w jadłospisie mogą być źródłem przyjemności. Czy w XXI wieku, kiedy przywiązujemy tak wielką wagę do prawidłowej diety, jest jeszcze miejsce dla cukrów?

Co to właściwie są cukry?

Cukry to związki chemiczne należące do węglowodanów nazywanych również sacharydami. Jest to szeroka grupa związków, będących jednym z podstawowych składników odżywczych w naszej diecie! Obecne w jadłospisie węglowodany stanowią podstawowe źródło energii dla pracujących mięśni, mózgu i narządów wewnętrznych. Tak więc ich spożycie umożliwia nam codzienne, sprawne funkcjonowanie.

Poza tym węglowodany są surowcem do produkcji ciepła, dzięki czemu umożliwiają utrzymanie stałej temperatury ciała. Niektóre cukry stanowią także składnik budulcowy komórek organizmu i tak na przykład ryboza i deoksyryboza, wchodzą w skład naszego materiału genetycznego. Poza tym węglowodany uczestniczą w regulacji mechanizmów głodu i sytości. Współodpowiedzialny za to błonnik pokarmowy, będący także węglowodanem, zmniejsza ryzyko cukrzycy, nadwagi i otyłości, chorób układu krążenia, a także nowotworów.

Cukry proste, dzięki temu, że są trawione już na poziomie naszej jamy ustnej, są łatwo dostępnym źródłem energii. Odpowiednia ich ilość podnosi naszą wydolność, możliwość skupienia się i pozwala na zachowanie efektywności w działaniu na wysokim poziomie.

Cukry proste są także ważne w przypadku sportowców, którzy do efektywnych treningów potrzebują odpowiednich zapasów węglowodanów.

Mono, DI – cukier niejedno ma imię

Cukry, to naukowo mówiąc węglowodany proste lub cukry proste. Stanowią one podgrupę wspominanych wyżej węglowodanów (sacharydów). Do tej grupy należy wiele związków chemicznych spotykanych na co dzień. Cukrem jest zarówno cukier znajdujący się w naszych cukierniczkach, tzw. cukier stołowy, jak i te cukry, które są naturalnie obecne w świeżych warzywach i owocach. W tych produktach mamy do czynienia z mono i disacharydami, co oznacza odpowiednio pojedynczą i podwójną cząsteczką cukru. W zależności od produktu wymieniamy pewne charakterystyczne cukry, na przykład w mleku i produktach mlecznych znajdziemy laktozę, czyli cukier mleczny, a w owocach i sokach owocowych przeważają glukoza i fruktoza.

Dzienne zapotrzebowanie na cukry – ile węglowodanów potrzebujemy?

Gdzie znajdziemy węglowodany, a w tym także cukry proste?

Podstawowym źródłem węglowodanów (ogółem) w naszej diecie są produkty zbożowe takie jak makaron, pieczywo i ryż. Sacharydów dostarczają nam także owoce i warzywa (w tym zwłaszcza warzywa skrobiowe takie jak np. ziemniaki czy bataty, a także nasiona roślin strączkowych np. groch, ciecierzyca i fasola). Źródłem węglowodanów są także mleko i produkty mleczne np. jogurty.

Natomiast cukry proste znajdziemy przed wszystkim w produktach takich jak: owoce (świeże, suszone), przetworach owocowych np. sokach (w tym 100%) i nektarach.

Źródłem cukrów prostych są także: cukier, miód, syrop klonowy, syrop z agawy, wyroby cukiernicze np. lizaki, słodkie pieczywo cukiernicze np. pączki, drożdżówki, ciastka, a także słodzone napoje np. wody smakowe czy napoje typu cola, tonic.

Dzienne zapotrzebowanie na cukry – ile węglowodanów potrzebujemy?

Zarówno nadmiar, jak i niedobór węglowodanów w naszej diecie jest szkodliwy. W przypadku niewystarczającego spożycia cukru dochodzi do hipoglikemii, czyli niedocukrzenia. Taki stan uniemożliwia normalne funkcjonowanie i wymaga natychmiastowego wdrożenia leczenia. Postępowanie w tej sytuacji polega na możliwie najszybszej podaży porcji węglowodanów prostych np. pod postacią soku owocowego lub posłodzonej herbaty (gotowej do wypicia).

W przypadku hipoglikemii mamy jednak do czynienia nie tylko z objawami zauważalnymi takim jak osłabienie, zwiększona potliwość, osłabienie czy drżenie rąk. Niedocukrzenie przyczynia się także do przekształcania białka w glukozę, co w konsekwencji wpływa bardzo negatywnie na organizm. Białko zamiast służyć do odbudowy starych i zniszczonych komórek czy budowania tkanki mięśniowej, staje się źródłem energii.

Zgodnie z normami Instytutu Żywności i Żywienia węglowodany ogółem (a więc węglowodany proste, złożone i błonnik pokarmowy) powinny stanowić większą część naszej diety. Zdaniem ekspertów powinny dostarczać od 45 – 65% wartości energetycznej diety. Zalecane spożycie węglowodanów ogółem to minimum 130g dziennie dla dorosłej osoby, a także młodzieży i dzieci. Pamiętajmy także, że zgodnie z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia cukier dodany (cukier spożywczy, miód, syropy itp.) nie powinny stanowić więcej niż 10% wartości energetycznej naszej diety.

Jak dotąd krajowe zalecenia nie wskazują zalecanej ilości cukrów prostych obecnych w naszej diecie. Zgodnie z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) cukry proste nie powinny przekraczać 10% energii, a cukry dodane 5% (dorośli, młodzież i dzieci).

Czy można wyeliminować cukier z diety?

Tak więc czy w czasach, gdy moda na bycie „fit” jest jednym z głównych trendów, jest jeszcze miejsce na cukier? A i owszem! Musimy pamiętać, że zdrowa i racjonalna dieta, to nie eliminacja jednego składnika diety, a całkowita prawidłowa jej kompozycja. Tak jak podkreślają eksperci, szkodliwy jest nadmiar i nie dotyczy to tylko cukrów, ale wszystkich składników odżywczych. Pamiętajmy, że naprawdę zdrowy styl życia, to nie tylko właściwa dieta, ale także aktywność fizyczna sprawiająca przyjemność.

Źródła

  • Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności.
  • World Health Organization Guideline: Sugars intake for adults and children 2015.
  • Mirosław Jarosz i wsp. Normy żywienia dla populacji Polski. Instytut Żywności i Żywienia 2017.

Cukier – pomoc w codziennym życiu

Cukier – pomoc w codziennym życiu

Cukier wybawicielem na tłuste plamy

Czy zdarzyło Ci się kiedyś poplamić tłuszczem ulubioną rzecz, a może obrus? Cukier może pomóc usunąć tłuste plamy. Należy jedynie wykonać pastę z cukru i wody, tak, by powstała konsystencja pasty. Następnie wystarczy nałożyć na plamę i odstawić na minimum godzinę. Po upływie wyznaczonego czasu, poplamione rzeczy należy wyprać. I tyle, plamy z głowy!

Przedłuż życie kwiatom ciętym

Aby Twój bukiet mógł zachwycać jeszcze dłużej wsyp do wody w wazonie 3 łyżki cukru wymieszane z 2 łyżkami octu. Dzięki temu dostarczysz kwiatom potrzebne składniki odżywcze oraz wyeliminujesz bakterie odpowiedzialne za gnicie.

Wydłużona świeżość

Twardy ser czy miękkie cukierki szklaki – raczej nikt tego nie lubi. Cukier może poradzić sobie także z tym małym problemem. Wystarczy wsadzić kilka kostek do szczelnego opakowania z produktem, a jego właściwości sprawią, że jedzenie będzie świeże na dłużej.

Brudne ręce odejdą w dal

Cukier bardzo dobrze złuszcza naskórek ze względu na swoją strukturę. Dlatego, kiedy ubrudziłeś ręce farbą albo smarem, do ich oczyszczenia możesz użyć cukru połączonego z mydłem. Wystarczy łyżeczka cukru i mydło, a zabrudzenia znikają szybciej niż się pojawiły.

Przedłuż trwałość swojej szminki na ustach

Posyp pomalowane szminką usta cukrem, a następnie go zsyp. Dzięki temu cukier wchłonie wilgoć ze szminki, a nasz makijaż stanie się trwalszy.